Państwowy model językowy to nie jeden plik, tylko trzydzieści siedem. Trzy różne licencje rozstrzygają, czy wolno go użyć w firmie

Polska ma dwa własne duże modele językowe i oba są do pobrania za darmo. Pytanie, które naprawdę rozstrzyga o ich przydatności w firmie, nie brzmi „który jest mądrzejszy". Brzmi: który plik wolno w ogóle wziąć. Przy państwowym PLLuM-ie odpowiedź zależy od dwóch liter w nazwie pliku, a plików jest trzydzieści siedem.

Dane poniżej pochodzą z repozytoriów, w których oba projekty publikują swoje modele - czyli z kart modeli i metadanych, a nie z materiałów promocyjnych. Stan na 15 września 2026.

PLLuM jest projektem państwowym - modele publikuje konto Ministerstwa Cyfryzacji. Nie jest to jednak jeden model, tylko rodzina licząca trzydzieści siedem pozycji. Różnią się rozmiarem, przeznaczeniem, wersją i licencją, a nazwy są zbudowane ze skrótów.

• Rozmiary: 4, 8, 12 i 70 miliardów parametrów, plus wariant mieszany 8x7B
• Wersje oznaczone datą: 2412 to grudzień 2024, 2507 to lipiec 2025, 2512 to grudzień 2025
• Trzy rodzaje przeznaczenia: base (surowy), instruct (do poleceń), chat (do rozmowy)
• Człon „Llama-" na początku nazwy znaczy, że model zbudowano na modelu Mety - i że idzie za nim licencja Mety
• Człon „nc" w środku nazwy znaczy non-commercial, czyli zakaz użycia komercyjnego

Ostatni punkt jest tym, który kosztuje. Model PLLuM-12B-chat-2412 ma licencję Apache 2.0, czyli wolno go używać w firmie. Model PLLuM-12B-nc-chat-2412 to ten sam rozmiar, dwanaście miliardów dwieście czterdzieści siedem milionów parametrów, ale licencja to CC BY-NC 4.0 - wyłącznie do celów niekomercyjnych. Różnica w nazwie: dwie litery.

Trzecia licencja wchodzi przy największym modelu. Llama-PLLuM-70B-chat-2412 ma siedemdziesiąt miliardów parametrów i licencję llama3.1, czyli warunki Mety - a te zawierają własne ograniczenia i wymagają uwagi kogoś, kto zna się na licencjach. To nie jest wolne oprogramowanie w tym samym sensie co Apache 2.0.

Bielik powstaje poza administracją - stoi za nim fundacja i praca wolontariuszy, przy wsparciu akademickiego centrum obliczeniowego. Konstrukcja jest prostsza i to jest jego główna przewaga w tym zestawieniu.

• Bielik-11B-v3.0-Instruct: 11,17 miliarda parametrów, licencja Apache 2.0
• Bielik-1.5B-v3.0-Instruct: 1,6 miliarda parametrów, Apache 2.0 - rozmiar, który ruszy na zwykłym laptopie
• Wersje pośrednie: 7B oraz odchudzony Minitron-7B, ta sama licencja
• Licencji niekomercyjnych w tej rodzinie nie ma wcale

Jest też różnica, która nie rzuca się w oczy, a bywa rozstrzygająca przy obsłudze klientów. Karta modelu Bielika deklaruje trzydzieści trzy języki, od polskiego i angielskiego po litewski, ukraiński, czeski i niemiecki. Karty modeli PLLuM-a deklarują wyłącznie polski. Dla firmy, która pisze do klienta w Czechach albo na Litwie, to nie jest szczegół.

Liczba pobrań nie mówi o jakości modelu, ale mówi o czymś praktycznym: jak dużo osób trafiło na ten sam problem przed Tobą i opisało go w sieci. Przy modelu, który uruchamia się na własnym sprzęcie, to jest realna wartość.

Najczęściej pobierany wariant Bielika ma dwieście osiemnaście tysięcy pobrań. Najczęściej pobierany model PLLuM-a - dziewięćset czterdzieści osiem. To różnica dwóch rzędów wielkości i widać ją też w liczbie osób, które oznaczyły model jako przydatny: sto trzy wobec dziewięciu.

Odmiana polskich nazwisk przez przypadki jest dobrym sprawdzianem, bo nie wynika z reguły dającej się odgadnąć z angielskiego. Publiczny czat PLLuM-a, działający na wariancie 8x7B, poproszony o odmianę nazwiska Kowalczyk w liczbie pojedynczej podał wszystkie siedem przypadków poprawnie i bez zbędnego wstępu.

Trudniejsze zadanie - odmiana nazwiska Wilk dla małżeństwa, czyli w liczbie mnogiej - wypadło gorzej, choć nie w miejscu, którego można by się spodziewać. Formy były poprawne, ale model rozbił odpowiedź na tabelę z osobnymi kolumnami dla kobiety i mężczyzny, choć pytanie dotyczyło małżeństwa, a w mianowniku wpisał dwie formy naraz zamiast jednej. Poprawna gramatyka, odpowiedź na inne pytanie.

Jakości Bielika nie da się zestawić z tym w uczciwy sposób, bo jego publicznie dostępne demo działa na wersji sprzed kilku pokoleń. Porównanie najnowszego PLLuM-a ze starym Bielikiem mówiłoby o wieku wersji, nie o modelach.

1. 1

   Czy to ma działać komercyjnie

   Jeśli tak, Bielik jest bezpieczniejszy z definicji, bo cała rodzina jest na Apache 2.0. Przy PLLuM-ie trzeba sprawdzić licencję konkretnego pliku, a przy wersjach na Llamie skonsultować jej warunki.

2. 2

   Na czym to ma stanąć

   Model 1,6 miliarda parametrów uruchomisz na zwykłym laptopie. Dwanaście miliardów wymaga już porządnej karty graficznej. Siedemdziesiąt miliardów to sprzęt serwerowy i ta pozycja jest tylko po stronie PLLuM-a.

3. 3

   W jakich językach ma odpowiadać

   Jeśli wyłącznie po polsku, oba wchodzą w grę. Jeśli także po czesku, litewsku czy ukraińsku, deklarację wielojęzyczną ma tylko Bielik.