Polki częściej narażone na AI. Posady przy AI biorą mężczyźni

Trzy na cztery osoby w zawodach najbardziej podatnych na generatywną sztuczną inteligencję w Polsce to kobiety. Wśród specjalistów od informatyki proporcja jest odwrotna. Pierwsza liczba wynika z raportu państwowego instytutu badawczego NASK z czerwca 2025, druga z badania GUS za październik 2024. Pierwsza mówi, czyją pracę generatywna AI może najmocniej przekształcić. Druga pokazuje, kto przeważa w zawodach informatycznych.

NASK, instytut podległy Ministerstwu Cyfryzacji, przygotował raport z Międzynarodową Organizacją Pracy (ILO, agenda ONZ zajmująca się pracą). Autorzy przyłożyli indeks podatności zawodów na AI do danych GUS z badania aktywności ekonomicznej ludności z końca 2023 i trzech kwartałów 2024 roku. Najwyższy z czterech poziomów obejmuje zawody, w których większość obowiązków może zostać zautomatyzowana albo przekształcona. Pracuje w nich 817,5 tys. osób, czyli mniej więcej co dwudziesta pracująca osoba w kraju. Kobiet jest w tej grupie 613 tys., mężczyzn 204 tys. Stąd trzy czwarte.

Różnicę robią zawody biurowe. ILO w aktualizacji indeksu z 20 maja 2025 zalicza do najwyższego poziomu podatności głównie role biurowe: osoby wprowadzające dane, maszynistki, pracowników księgowości i rachunkowości oraz ogólnych pracowników biurowych. Sam indeks zbudowano na polskich danych: ILO i NASK oparły go na opisach zadań z polskiej klasyfikacji zawodów i na ankiecie wśród pracujących w Polsce.

W Polsce te stanowiska zajmują głównie kobiety. Według NASK 87,7 procent kobiet na stanowiskach biurowych wykonuje zawody podatne na generatywną AI, a 61,3 procent trafia do najwyższego poziomu. Wśród mężczyzn na stanowiskach biurowych podatnych jest 45,66 procent. GUS podaje dla porównania, że sekretarki ogólne to w 97,6 procentach kobiety.

Drugą stronę pokazuje instytut badawczy serwisu LinkedIn (Economic Graph Research Institute) w raporcie „The Triple Penalty” z sierpnia 2026. W Stanach Zjednoczonych liczba ogłoszeń o pracę przy budowie AI podwoiła się w ostatnich latach. Typowe takie stanowisko płaci ponad dwa razy więcej niż zwykłe. W 2025 roku kobiety stanowiły tam 26 procent nowo zatrudnionych przy AI. Na pozostałych stanowiskach połowę. Na najwyższych stanowiskach kierowniczych przy AI w firmach AI z 27 badanych krajów kobiet jest 13 procent.

Polska też jest w tym zestawieniu, choć liczona szerzej. Do kadry AI LinkedIn zalicza tu każdego, kto ma albo miał stanowisko przy AI, a także osoby z co najmniej dwiema umiejętnościami inżynierii AI w profilu. Na zwykłych stanowiskach w zwykłych firmach kobiety stanowią w tych danych 50,8 procent pracowników. W kadrze AI w firmach spoza branży AI już 36,9 procent, a wśród najwyższego kierownictwa w tej kadrze 13,8 procent. Dane obejmują członków serwisu zatrudnionych w firmach powyżej 50 osób.

Podobną przewagę mężczyzn widać w statystyce GUS. Wśród specjalistów do spraw technologii informacyjno-komunikacyjnych stanowili 76,9 procent. Początkującym trudno tam wejść. 15 września 2026 w największym polskim serwisie z ofertami dla informatyków wśród 905 ogłoszeń z pracą przy modelach językowych nie było ani jednego stanowiska dla juniora albo stażysty.

ILO zastrzega, że wysoka podatność to możliwość wykonania dużej części zadań zawodu za pomocą generatywnej AI. Natychmiastowa likwidacja zawodu z niej nie wynika. Najbardziej prawdopodobnym skutkiem według autorów jest przekształcenie pracy. Los stanowisk zależy między innymi od decyzji o wdrożeniu technologii.

Źródła różnią się też w ocenie całości. OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) w raporcie „Algorithm and Eve” ocenia, że kobiety i mężczyźni jako grupy są narażeni na AI mniej więcej w tym samym stopniu. Różnica pojawia się w konkretnych zawodach, przede wszystkim biurowych. Raport NASK pokazuje przeciwny kierunek wśród specjalistów. Tu w zawodach mocno podatnych częściej pracują mężczyźni: 40,67 procent wobec 22,71 procent kobiet.

W samym korzystaniu z narzędzi różnicy w Polsce prawie nie ma. W ankiecie NASK generatywnej AI w pracy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy używało 31 procent kobiet i 30 procent mężczyzn. Obawy rozkładają się inaczej. Redukcję zatrudnienia jako główne ryzyko wskazuje 24,5 procent kobiet i 21,5 procent mężczyzn.

Według LinkedIna udział kobiet wśród nowo zatrudnionych przy AI w USA spadał przez ostatnie trzy lata, choć płace podawane w ogłoszeniach trzymały się na podobnym poziomie. Polki używają AI w pracy równie często jak Polacy. Różnica jest gdzie indziej. W polskiej kadrze AI poniżej zarządu, w firmach spoza branży, kobiet jest 36,9 procent.