Lekcja 2 z 12
Jak sprawdzić odpowiedź w dwie minuty
Wiadomo, dlaczego model brzmi tak samo pewnie, gdy ma rację i gdy zmyśla, i co z tym zrobić przed wysłaniem odpowiedzi dalej.
5 min · sprawdzone 2026-09-10
Kroki
Zaznacz w odpowiedzi każdą liczbę, datę i nazwę własną
To są miejsca, w których zmyślenie jest kosztowne i jednocześnie łatwe do sprawdzenia. Reszta tekstu zwykle nie wymaga sprawdzania.
Poproś o źródło do każdego zaznaczonego miejsca
Nie o listę źródeł na końcu, tylko o wskazanie, z czego wynika ta konkretna liczba. Brak odpowiedzi na to pytanie jest sam w sobie odpowiedzią.
Otwórz jedno źródło i przeczytaj zdanie, które ma je potwierdzać
Kod odpowiedzi serwera i istnienie adresu nie są dowodem. Dowodem jest zdanie w treści.
Przy zadaniach ważnych zapytaj wprost o to, czego model nie wie
Pytanie „czego w tym materiale brakuje, żeby odpowiedzieć pewnie" daje inną odpowiedź niż samo polecenie odpowiedzi.
Co zobaczysz
Dobra odpowiedź po tym sprawdzeniu ma mniej liczb niż przed nim, za to każda pozostała ma wskazane miejsce, z którego pochodzi.
Gdzie się to wykłada
Przy tematach, w których źródła są płatne albo zamknięte. Model poda wtedy adres strony, której sam nie mógł otworzyć, a wygląda to identycznie jak źródło sprawdzone.
Skąd to wiadomo: Dlaczego AI zmyśla. Nie dlatego, że jest za głupia. Tam są źródła i data sprawdzenia każdej liczby.
Model nie kłamie w sensie, w jakim kłamie człowiek. Nie wie, że się myli. To jest gorsze, nie lepsze, bo brzmi dokładnie tak samo pewnie, gdy ma rację, jak wtedy, gdy zmyśla.
Na stronie mamy osobny, obszerniejszy tekst o mechanizmie tego zjawiska, z cytatem z pracy badawczej samego producenta. Tu tylko to, co potrzebne na tym poziomie drabiny: co z tym robić w praktyce, zanim wyślesz odpowiedź dalej.
Czytaj też
Dlaczego AI zmyśla. Nie dlatego, że jest za głupia
Producent odpowiedział na to pytanie własną pracą badawczą, i wynikają z niej cztery rzeczy do zrobienia u siebie.
Trzy pytania, zanim wyślesz odpowiedź dalej
Czy poprosiłem o źródło?
Zapytanie „skąd to wiesz" albo „podaj źródło tej liczby" zmusza model do pokazania, na czym się oparł, albo do przyznania, że zgadywał.
Czy to źródło otworzyłem?
Model potrafi podać źródło, które nie mówi tego, co model twierdzi, że mówi. Samo istnienie linku nic nie dowodzi, dopóki go nie sprawdzisz.
Czy to liczba, nazwisko albo przepis?
Te trzy kategorie najczęściej bywają zmyślone przy zachowaniu pełnej pewności tonu. Jeśli odpowiedź zawiera którąś z nich i idzie dalej, do klienta, do dokumentu, do decyzji, sprawdzasz zawsze, bez wyjątku.