AI myliła dzień tygodnia co piąty raz. Polecenie nie pomagało

6 lutego 2026 roku wypadał w piątek. Zaproszenie na to spotkanie dla około 300 osób, rozesłane 2 lutego przez japońską firmę Nons (wdraża sztuczną inteligencję w małych i średnich firmach), podawało dobrą datę i czwartek. Szkic napisała AI, przed wysyłką przeczytał go człowiek i błąd przeszedł. Wieczorem tego samego dnia firma rozesłała korektę i przeprosiła.

Potem przyszło liczenie. 21 sierpnia ze wszystkich wewnętrznych dokumentów Nons wyciągnięto każdą datę zapisaną razem z dniem tygodnia. AI pisze tam codziennie dokumenty firmowe, grafiki spotkań i szkice wiadomości do klientów. Prezes firmy Shun Nonoshita opisał wynik tego samego dnia na firmowym blogu, a 2 października szerzej, z kodem i zapisami pracy programu, w japońskim serwisie dla programistów Qiita.

Zły dzień tygodnia miała więc mniej więcej co piąta data. Pierwszą poprawką firmy było polecenie o dokładności dopisane do instrukcji dla modelu. Nie zadziałało.

Nonoshita tłumaczy porażkę prosto. W wynikach nie widać śladu, żeby model porównywał dzień tygodnia z kalendarzem. Dopisywał dzień pasujący do zdań wokół daty. Człowiek zajrzałby do terminarza, tutaj AI pisało bez zaglądania.

W tym wdrożeniu model językowy (program przewidujący kolejne słowa tekstu) do kalendarza nie zaglądał. Polecenie „uważaj na daty” tego nie zmieniło. Nonoshita porównuje je do szefa, który mówi nowemu pracownikowi tylko „nie popełniaj błędów” i zostawia mu resztę. Według prezesa, gdyby uwaga wystarczała, nikt nie wymyśliłby podwójnej kontroli.

Ten sam objaw zgłaszają użytkownicy innych narzędzi. 9 lutego 2026 roku w publicznym rejestrze błędów Claude Code, programu do pracy z kodem od firmy Anthropic (twórcy modelu Claude), pojawił się opis: Claude myli dzień tygodnia dokładnie o jeden dzień, w terminalu, w przeglądarce i w aplikacji na iPhone’a. 29 stycznia na forum programistów OpenAI użytkownik modelu GPT-4.1 pisał o złych dniach tygodnia w długich zadaniach z wieloma datami. Bieżący dzień i rok podał w poleceniu.

Groźniejsze od samego odsetka okazało się kopiowanie. Zapis „22.08 (piątek)” z jednego dokumentu z decyzją przeszedł do listy zadań, planu i gotowych wiadomości, w sumie do pięciu lub więcej miejsc. 22 sierpnia 2026 to sobota. Model użył złego dnia nawet w raporcie dla prezesa, bo wcześniejsze dokumenty traktuje jak sprawdzone fakty.

Taki błąd łatwo przepuszcza też człowiek. W opisanych przypadkach zły dzień sąsiaduje z prawdziwym: czwartek zamiast piątku, piątek zamiast soboty, środa zamiast czwartku. Wygląda wiarygodnie. W wewnętrznym grafiku Nons środa zamiast czwartku omal nie skończyła się pomyłką o jeden dzień przy umówionej rozmowie.

W Polsce taka pomyłka ma dodatkową cenę. Kodeks cywilny (art. 115), Kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 4) i Ordynacja podatkowa (art. 12 § 5) mają ten sam mechanizm: gdy koniec terminu wypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na następny dzień roboczy. Dzień tygodnia decyduje więc o tym, czy pismo zdąży.

Przykład wyliczony z kalendarza. 13 listopada 2026 roku to piątek. Jeśli w notatce przygotowanej przez AI przy tej dacie pojawi się „sobota”, osoba znająca przepis uzna, że termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Prawdziwy termin mija jednak w piątek, więc pismo wysłane później wyjdzie po czasie.

W Nons błędy ustały dopiero wtedy, gdy dzień tygodnia zaczął sprawdzać zwykły program porównujący każdą datę z kalendarzem. Dla danej daty wynik jest stały. Działa w trzech miejscach: sprawdza tekst w chwili zapisu i każe modelowi poprawić pomyłkę, co rano przegląda wszystkie dokumenty firmy, a przed wysłaniem maila albo wiadomości na firmowym czacie zatrzymuje tekst z błędnym dniem. 2 października złapał kolejną pomyłkę modelu w świeżo napisanej instrukcji.

Autor sam opisuje słabość tego rozwiązania. Program traktuje daty bez roku jako tegoroczne, więc myli się przy planach na 2027 rok. Przegląd z 2 października zgłosił 35 niezgodności, a co najmniej 16 z nich to prawdopodobnie terminy z przyszłego roku, z poprawnym dniem tygodnia.

Bez programisty da się to zrobić ręcznie:

• Datę z dniem tygodnia w piśmie do klienta albo urzędu porównać z kalendarzem przed wysłaniem.
• Znaleziony błąd poprawić wszędzie, dokąd mógł się przepisać. Model kopiuje z wcześniejszych dokumentów.
• Ustalić zasadę na wypadek sprzeczności. W Nons wygrywa data, a dzień tygodnia dopasowuje się do niej.
• Przy terminach z ustawy sprawdzić, czy koniec nie wypada w sobotę albo święto.

Nons zarabia na wdrażaniu AI w małych firmach, a jej prezes za problem uznaje używanie tekstów modelu bez mechanizmu łapiącego błędy. Co da się policzyć, liczy program, a model ocenia resztę. Zaproszenie dla około 300 osób przeszło przez model i przez człowieka. Zatrzymałby je dopiero kalendarz.