Claude za dziesiątą część ceny. Kupujący nie wie, co dostał

Programista w Pekinie kupuje dostęp do Claude u pośrednika za ułamek ceny i płaci w juanach przez WeChat albo Alipay, chińskie aplikacje płatnicze. Potem przestawia swój program na serwer pośrednika za granicą. Ten przekazuje zapytanie do Anthropic, firmy produkującej Claude, jako własne i odsyła odpowiedź. Zagraniczna karta nie jest potrzebna.

Chińczycy nazywają takie serwery stacjami przesyłowymi (中转站). Badaczka Zilan Qian z Oxford China Policy Lab, grupy badawczej przy Uniwersytecie Oksfordzkim, opisała ich rynek 5 maja 2026 w ChinaTalk, amerykańskim newsletterze o Chinach. Dostęp do modeli Anthropic kosztuje tam nawet 10 procent ceny oficjalnej, a ogłoszenia wiszą otwarcie na GitHubie, Twitterze, Telegramie i w chińskim serwisie handlowym Taobao. 2 października 2026 o tym samym rynku napisał płatny serwis branżowy The Information. Według streszczenia w serwisie depesz giełdowych Newsquawk z dostępu kupowanego w ten sposób korzystają także chińskie firmy AI. Rynek rośnie.

Na liście krajów obsługiwanych przez Anthropic nie ma Chin ani Hongkongu. Polska jest. 4 września 2025 firma rozszerzyła zakaz na każdą spółkę należącą w ponad 50 procentach, wprost albo pośrednio, do firm z siedzibą w kraju spoza listy. Miejsce działania spółki przestało mieć znaczenie. Wcześniej chińskie koncerny korzystały z Claude przez spółki zarejestrowane za granicą. Anthropic uzasadnił zmianę tym, że prawo może zmusić firmy kontrolowane z Chin do przekazywania danych i współpracy z wywiadem. OpenAI i Google też nie obsługują Chin.

Potem przyszło egzekwowanie. W lutym 2026 Anthropic ujawnił około 24 tysięcy fałszywych kont powiązanych z chińskimi laboratoriami AI: DeepSeek, Moonshot AI i MiniMax. Jedna sieć pośredników prowadziła według firmy ponad 20 tysięcy fałszywych kont, prawie tyle, ile przypisano wszystkim trzem laboratoriom razem. W kwietniu firma zaczęła wymagać od części użytkowników zdjęcia dokumentu tożsamości i selfie robionego na żywo. W tym samym miesiącu Singapur, mniejszy ludnością od Nowego Jorku, prowadził na świecie w zużyciu Claude na mieszkańca. Chińscy programiści żartowali na Twitterze, skąd ten wynik.

Stacja sprzedaje zwykle tokeny warte u producenta dolara za jednego juana (token to kawałek słowa, w tokenach Anthropic rozlicza pracę modelu). To 70–90 procent poniżej cennika. Qian wymienia źródła tej różnicy, opisywane otwarcie w chińskich dyskusjach: konta zakładane hurtowo dla darmowego kredytu na start, odsprzedaż limitów niewykorzystanych przez innych, rabaty firmowe i uczelniane oraz jeden plan Max za 200 dolarów pocięty między wielu użytkowników według przydziału tokenów na godzinę. Abonament ma stałą cenę, a ta sama praca modelu kupiona przez API (łącze, przez które program rozmawia z modelem bez okna czatu) kosztuje dużo więcej. Na dnie łańcucha są konta opłacone kradzionymi kartami.

Najpopularniejszy sprzedawca dostępu do Claude na Taobao miał w czerwcu 2025 na koncie ponad 50 tysięcy transakcji i 7 tysięcy powtórnych zakupów, czyli mniej więcej co siódma transakcja była powrotem klienta. Inny, działający od siedmiu lat, sprzedaje wyłącznie Claude, ale w kategoriach z biżuterią, między pierścionkami. Na wymóg selfie też znalazł się sposób. Według Qian łańcuch werbuje ludzi w biedniejszych krajach, a oni przechodzą weryfikację osobiście.

Pośrednik widzi każde zapytanie i każdą odpowiedź. Klient wybiera model Opus, a pośrednik może po cichu skierować zapytanie do tańszego modelu Anthropic albo do chińskiego modelu GLM czy Qwen i podpisać wynik jako Opus. Klient tego nie sprawdzi. Niemiecki instytut bezpieczeństwa informatycznego CISPA Helmholtz wskazał 17 pośredników dostępu do modeli AI używanych w 187 pracach naukowych. Trzy z nich zbadał dokładnie, na modelach GPT, Gemini i DeepSeek; Claude w tym audycie nie był. Na 24 sprawdzanych łączach 45,83 procent testów rozpoznających model po cechach odpowiedzi nie potwierdziło jego tożsamości. Czterech z 17 dostawców zniknęło, zanim praca była gotowa.

Zostają jeszcze zapisy rozmów. Na serwerze pośrednika zostaje pełne polecenie, pełna odpowiedź i każdy krok agenta programistycznego, czyli programu piszącego i poprawiającego kod samodzielnie. Chińscy programiści cytowani przez Qian mówią, że narzut na cenie służy do zdobycia klienta, a prawdziwą marżą są te zapisy, dobry materiał do trenowania własnych modeli. Czy operatorzy handlują nimi systematycznie i z kim, pozostaje niepotwierdzone. Nieufność działa w obie strony. Chiński koncern Alibaba od 10 lipca 2026 zakazał pracownikom używania produktów Anthropic, według agencji Reuters z powodów bezpieczeństwa. Kilka dni wcześniej programiści znaleźli w Claude Code, programie Anthropic do pisania kodu, mechanizm sprawdzający strefę czasową i adresy pośredników.

Kupujący w Polsce może zapłacić producentowi wprost. Usługi z badania CISPA reklamowały się jednak dostępem bez ograniczeń regionalnych, a ogłoszenia pośredników wiszą publicznie na GitHubie i Telegramie. To oferta dla każdego.

Regulamin Anthropic dla klientów indywidualnych zakazuje udostępniania komukolwiek loginu, klucza API i samego konta, a także odsprzedawania usług. Zakaz wiąże posiadacza konta, czyli sprzedawcę. Kupujący korzysta z cudzego konta, więc przy jego blokadzie traci dostęp razem ze sprzedawcą.

Większe ryzyko dotyczy treści. Umowa z klientem, kod firmy albo dane osobowe wklejone do pośrednika trafiają na serwer operatora bez żadnej umowy z firmą. W kwietniu 2026 Malwarebytes, producent programów antywirusowych, opisał fałszywą stronę z plikiem „Claude-Pro-windows-x64.zip”. Instalował program dający napastnikom zdalny dostęp do komputera.

Qian przypomina historię blokad: rzadko zatrzymują zdeterminowanych, za to podnoszą cenę dostępu i tworzą rynek dla tych, którzy umieją ją obniżyć. Chiński programista płaci pośrednikowi za obejście zakazu. Kupujący w Polsce żadnego zakazu nie ma, więc jeśli płaci pośrednikowi, płaci mu za coś innego.