Platformy każą oznaczać obraz i głos. Tekstu, który ludzie generują najczęściej, nie oznacza się nigdzie

Najczęstsze zastosowanie sztucznej inteligencji w mediach społecznościowych to nie generowanie obrazów. To pisanie tekstu: opisów, tytułów, scenariuszy, komentarzy. W zasadach trzech największych platform tekst napisany przez maszynę nie wymaga oznaczenia w żadnej z nich. YouTube wymienia go wprost na liście rzeczy zwolnionych z obowiązku.

To nie jest przeoczenie. To wynika z tego, jak te systemy działają: rozpoznają plik, a nie treść. A tekst nie jest plikiem.

YouTube każe ujawnić użycie AI w trzech przypadkach: gdy prawdziwa osoba wygląda, jakby mówiła albo robiła coś, czego nie zrobiła; gdy zmieniono nagranie prawdziwego wydarzenia lub miejsca; gdy wygenerowano realistyczną scenę, która się nie wydarzyła. Kryterium jest jedno i powtarza się w całym dokumencie: realizm.

Ciekawsza jest druga lista - rzeczy, których ujawniać NIE trzeba. Przepisuję z niej to, co dotyczy zwykłego twórcy:

• pomoc przy produkcji: konspekt, scenariusz, miniatura, tytuł, infografika
• tworzenie napisów
• wymyślanie pomysłów
• klonowanie własnego głosu do lektora lub dubbingu
• filtry upiększające, korekta kolorów, rozmycie tła
• wyostrzanie, powiększanie i naprawa obrazu oraz dźwięku

Przeczytaj tę listę jeszcze raz, myśląc o przeciętnym filmie na kanale poradnikowym. Scenariusz z AI, tytuł z AI, miniatura z AI, napisy z AI, lektor własnym sklonowanym głosem. Cały film może powstać maszynowo i nie wymagać ani jednego oznaczenia, bo nic w nim nie udaje realnego wydarzenia.

Historia oznaczeń u Mety jest opisana w jednym dokumencie, dopisywanym po kolei, i czyta się ją jak kronikę wycofywania się z własnego pomysłu.

• 5 kwietnia 2024 - Meta ogłasza plakietkę „Made with AI" na obrazach, wideo i dźwięku, nadawaną na podstawie sygnałów w pliku albo deklaracji autora.
• 1 lipca 2024 - plakietka zmienia nazwę na „AI info", bo - słowami firmy - oznaczenia „nie zawsze odpowiadały oczekiwaniom ludzi". Fotograficy, którzy użyli retuszu, dostawali tę samą etykietę co obraz wygenerowany od zera.
• 12 września 2024 - przy treściach jedynie zmodyfikowanych przez AI napis przenosi się do menu wpisu. Czyli przestaje być widoczny bez kliknięcia.

Problem, który Meta opisała, jest prawdziwy i wart zrozumienia: granica między „wygenerowane" a „poprawione" nie istnieje w pliku. Narzędzie do retuszu zostawia ten sam ślad co generator. System, który czyta tylko ślad, musi więc albo oznaczać za dużo, albo za mało.

TikTok poszedł najdalej technicznie: od 9 maja 2024 czyta podpisy pochodzenia w standardzie C2PA i na tej podstawie sam oznacza treść przesłaną z innych platform. Podaje też, że z jego własnego narzędzia do oznaczania skorzystało trzydzieści siedem milionów twórców.

Cały mechanizm stoi jednak na jednym warunku: plik musi ten podpis nieść. W pliku z darmowego generatora obrazów nie ma podpisu w ogóle - jest tylko zwykły blok metadanych jak w aparacie. Przy takim pliku automat nie ma czego przeczytać.

Regulamin platformy to nie to samo co przepis. Obowiązek przejrzystości z unijnego rozporządzenia wszedł w życie 2 sierpnia 2026, obejmuje także firmy, które gotowych narzędzi tylko używają, i nie zawiera wyjątku dla „treści nierealistycznych". Kto opiera się wyłącznie na tym, czego wymaga platforma, może ten obowiązek przeoczyć.